Grove nalatigheid: Kifid-maatstaf raakt ook je creditcard in Apple Pay

Grove nalatigheid: vrouw betaalt contactloos met haar smartphone bij een betaalterminal

Kifid heeft op 5 november 2026 een nieuwe maatstaf voor grove nalatigheid bekendgemaakt. Die bepaalt wanneer je een niet-toegestane betaling zelf moet dragen, ook als je creditcard in Apple Pay of Google Pay staat. Aanleiding is een vrouw die na diefstal van haar iPhone € 3.515 kwijtraakte en dat bedrag niet terugkrijgt van Rabobank.

Gecontroleerd op 6 november 2026 bij uitspraak GC 2026-1106 en uitspraak GC 2025-0113 van Kifid, artikel 7:524 en 7:529 BW op wetten.overheid.nl, de Apple Pay-hulppagina van ICS, ANP en InFinance.

Wat Kifid besliste over grove nalatigheid

De nieuwe Kifid-maatstaf voor grove nalatigheid staat in uitspraak GC 2026-1106 van de Geschillencommissie, gedateerd 29 oktober 2026. De uitspraak is bindend. Kifid maakte de uitspraak op 5 november bekend via een persbericht dat ANP verspreidde.

De zaak zelf is herkenbaar voor iedereen die met de telefoon betaalt. De iPhone van een Rabobank-klant werd uit een afgesloten handtas gestolen. Daarna volgden in oktober 2025 zes Apple Pay-betalingen, samen € 3.515. De vrouw deed aangifte en verklaarde dat haar telefoon vergrendeld was met Face ID en een toegangscode.

De commissie stelde haar op één punt in het gelijk. Dat een betaling technisch is geauthentiseerd en juist is geregistreerd, bewijst volgens Kifid nog niet dat de klant ermee heeft ingestemd. De betalingen gelden daarom als niet-toegestaan. Toch krijgt ze haar geld niet terug. Ze kon niet uitleggen hoe een dief langs Face ID of haar toegangscode kwam. Kifid concludeerde daarom dat ze haar beveiligingsgegevens niet geheim had gehouden en grof nalatig had gehandeld.

De nieuwe maatstaf in één zin

Volgens de Geschillencommissie ben je grof nalatig als je iets doet of nalaat “wat een redelijk, normaal en zorgvuldig handelend betaler nooit zou doen of nalaten”. Die toets geldt voortaan bij alle niet-toegestane betalingen, dus bij bankhelpdeskfraude, een gestolen telefoon en andere vormen van misbruik.

Waarom deze uitspraak nieuws is

Kifid zet hiermee een streep onder een andere lijn. In april 2026 oordeelde de Commissie van Beroep van Kifid (uitspraak 2026-0022) in een zaak tegen bunq over bankhelpdeskfraude. Daar ging het om ruim € 50.000. De Commissie van Beroep vond dat grove nalatigheid pas speelt als je je bewust bent van het gevaar en toch doorgaat. Omdat bankhelpdeskfraude draait om manipulatie, zou grove nalatigheid daar zelden aan de orde zijn.

Volgens de Geschillencommissie leidde dat tot verschillende uitleg per soort fraude. De nieuwe maatstaf is één toets voor alle situaties. Tegen GC 2026-1106 staat binnen zes weken beroep open bij de Commissie van Beroep. Of die de nieuwe maatstaf overneemt, is dus nog niet zeker.

Wat dit betekent voor creditcardhouders

De uitspraak gaat over een betaalrekening bij Rabobank. De uitspraak vermeldt niet of er een betaalpas of een creditcard aan Apple Pay gekoppeld was. Voor jou als creditcardhouder maakt dat weinig uit. De wettelijke regels voor niet-toegestane betalingen gelden voor betaalinstrumenten in het algemeen, en Kifid past ze ook toe op creditcards.

Dat bleek al eerder. In uitspraak GC 2025-0113 ging het om een ICS-creditcard die een oplichter aan zijn eigen Apple Wallet had toegevoegd. De kaarthouder kon niet goed uitleggen hoe de oplichter aan de sms-verificatiecode was gekomen. Kifid oordeelde dat hij grof nalatig was. ICS hoefde de schade van € 19.792,67 niet te vergoeden.

Zoek je een creditcard met goede beveiliging in de app? Bekijk welke kaarten Apple Pay en Google Pay ondersteunen in onze creditcard vergelijking.

Wat de wet zegt

Artikel 7:524 BW verplicht je om alle redelijke maatregelen te nemen om je persoonlijke beveiligingsgegevens veilig te houden. Ook moet je verlies, diefstal of misbruik onverwijld melden bij je kaartuitgever. Artikel 7:529 lid 1 BW bepaalt dat je alle verliezen draagt als je die verplichtingen opzettelijk of met grove nalatigheid niet nakomt. Ben je niet grof nalatig geweest, dan moet de uitgever een niet-toegestane betaling in principe terugbetalen.

Belangrijk is lid 4 van hetzelfde artikel. Betalingen na je melding bij de uitgever hebben geen financiële gevolgen voor jou, tenzij je zelf frauduleus hebt gehandeld. Snel melden beschermt je dus direct.

SituatieWie draagt de schade?
Niet-toegestane betaling, jij bent niet grof nalatigIn principe de kaartuitgever
Niet-toegestane betaling, jij bent grof nalatig (art. 7:529 lid 1 BW)Jij, het volledige bedrag
Betaling ná je melding bij de uitgever (art. 7:529 lid 4 BW)De uitgever, tenzij je frauduleus handelde

Voor- en nadelen van de nieuwe maatstaf

Voordelen voor jou als consument

  • Eén duidelijke toets in plaats van verschillende uitleg per soort fraude.
  • Kifid bevestigt dat een geslaagde login of Face ID-check op zichzelf geen bewijs is dat jij de betaling deed. De uitgever moet meer aantonen.

Nadelen en risico’s

  • Kun je niet uitleggen hoe een dief langs je beveiliging kwam, dan loop je het risico dat je de volledige schade zelf draagt.
  • Slachtoffers van bankhelpdeskfraude kunnen minder bescherming krijgen dan onder de lijn die de Commissie van Beroep in april koos.
  • De maatstaf is nog niet definitief zolang de beroepstermijn loopt.

Wat je nu kunt doen

  1. Gebruik een sterke, unieke toegangscode op je telefoon. Geen geboortedatum of 123456, en deel de code met niemand. ICS adviseert ook om gegevens van andere personen uit Face ID of Touch ID te verwijderen.
  2. Zet Apple Pay direct uit bij verlies of diefstal. Volgens ICS kan dat via iCloud, een ander Apple-apparaat of door je toestel als verloren te markeren in Zoek mijn.
  3. Bel je kaartuitgever meteen. Lukt het niet online, dan vraagt ICS je te bellen naar +31 (0)20 660 0611. Na je melding draag je volgens de wet geen schade meer, tenzij je frauduleus hebt gehandeld.
  4. Doe aangifte en leg alles vast. Noteer wanneer en waar je telefoon verdween, hoe hij beveiligd was en wanneer je de uitgever belde. Juist die uitleg weegt bij Kifid zwaar.
  5. Deel nooit een sms-code of app-code. Ook niet met iemand die zegt van je bank of kaartuitgever te zijn.

Meer praktische tips vind je in ons artikel over hoe je jezelf beschermt tegen creditcardfraude. Gaat het niet om fraude maar om een webshop die niet levert, dan is chargeback via je creditcard de route. Hoe betalen met je creditcard in Apple Pay werkt, lees je in Apple Pay in Nederland via je creditcard.

De volledige tekst van de uitspraak lees je op de site van Kifid: uitspraak GC 2026-1106.

Een nieuwe creditcard aanvragen? Vergelijk jaarkosten, limieten, verzekeringen en mobiel betalen in onze creditcard vergelijking en kies de kaart die bij je past.

Veelgestelde vragen

Wat is de nieuwe Kifid-maatstaf voor grove nalatigheid?

Je bent grof nalatig als je iets doet of nalaat wat een redelijk, normaal en zorgvuldig handelende betaler nooit zou doen of nalaten. De Geschillencommissie van Kifid past deze toets sinds uitspraak GC 2026-1106 toe bij alle niet-toegestane betalingen.

Geldt deze uitspraak ook voor mijn creditcard?

Ja. De regels uit artikel 7:524 en 7:529 BW gelden voor betaalinstrumenten zoals een creditcard. Kifid paste ze eerder al toe op een ICS-creditcard in Apple Pay (GC 2025-0113).

Krijg ik mijn geld terug als mijn telefoon met Apple Pay wordt gestolen?

Dat hangt af van de vraag of je grof nalatig bent geweest. Kun je aannemelijk maken dat je je codes geheim hield en meld je de diefstal direct, dan moet de uitgever een niet-toegestane betaling in principe vergoeden. Kun je niet uitleggen hoe een dief langs je beveiliging kwam, dan kan de uitgever weigeren.

Wat moet ik doen als mijn iPhone met creditcard gestolen is?

Zet Apple Pay uit via iCloud of Zoek mijn, bel je kaartuitgever, doe aangifte en noteer alle details. Betalingen na je melding komen volgens de wet niet voor jouw rekening, tenzij je frauduleus hebt gehandeld.

Is de nieuwe maatstaf definitief?

Nog niet. Tegen uitspraak GC 2026-1106 staat binnen zes weken beroep open bij de Commissie van Beroep van Kifid. Die oordeelde in april 2026 nog anders over grove nalatigheid bij bankhelpdeskfraude.